Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’ın kritik öneme sahip Hark Adası’na potansiyel bir kara harekâtı düzenleme olasılığı, Türk uzmanlar arasında ciddi endişelere neden oldu. Emekli Tuğgeneral Ali Er, bu tür bir hava indirme operasyonunun intihar
anlamına geleceğini ve ABD’nin tarihi çöküşünün başlangıcı
olabileceğini belirtti. CHP Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu ise söz konusu operasyonlarda hava üstünlüğünün sağlanmasının hayati rolüne dikkat çekti.
Gündemdeki İddia: Hark Adası Operasyonu
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, kısa süre önce yaptığı bir açıklamada, ABD’nin İran’daki bir adayı işgal etmeye yönelik bir operasyon hazırlığında olduğunu iddia etmişti. CNN International’ın aktardığı bilgilere göre, Trump yönetimi, İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını karşılayan ve ülke ekonomisi için bir nevi can damarı niteliğinde olan Basra Körfezi’nin kuzeydoğusunda yer alan Hark Adası’nı işgal etme seçeneğini değerlendiriyor. Washington, bu adımı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için stratejik bir avantaj olarak kullanmayı hedefliyor.
Emekli Tuğgeneral Er’den Stratejik Değerlendirme
ABD Deniz Piyadeleri Üniversitesi Deniz Piyadeleri Komuta ve Kurmay Koleji mezunu olan Emekli Tuğgeneral Ali Er, bu olasılığı Cumhuriyet gazetesine yorumladı. Değerlendirmesine, ABD’nin İran’da iyi bir konumda olmadığı tespitiyle başlayan Er, Amerika’nın gerçek niyetini şu sözlerle açıkladı: Pentagon, CIA ve ABD Dışişleri’nin, Başkan Trump’ı bu harekâta yönlendirirken asıl hedefi, İran’da uzun süreli bir istikrarsızlık yaratmaktı. Bunun maksadı da, Rusya-Çin-İran üçgenindeki İran’ın bu denklemden çıkarılması, dış etkisinin kalmamasıydı.
İlk Stratejik Hata: Rejim Değişikliği Hedefi
Er, ABD’nin ilk adımlarındaki yanlışlığa vurgu yaparak, Fakat Trump, ilk düğmeyi yanlış ilikledi. Doğrudan rejimin başını öldürdü. İran’ın vazgeçemeyeceği, doktrinel olarak halkı bir araya getirme kapasitesi en yüksek olan dini liderini hedef seçti. ‘Benim hedefim rejim değişimi’ dedi. Bana kalırsa bu, yapılmış olan en büyük stratejik hataydı
şeklinde konuştu.
Hark Adası Harekâtı İkinci Hata Olur: “İntihar ve Tarihi Çöküş”
ABD’nin şimdi ikinci stratejik hataya yönelmekte olduğunu
belirten Ali Er, Hark Adası’nın İran ekonomisindeki yerine dikkat çekti: Hark Adası, İran ekonomisinin jeneratörü konumunda. Burası, toplumu bir arada tutan en önemli ağırlık merkezi, buradan ortaya çıkan ekonomik kazanç topluma yansıtılıyor.
Amerika’nın adayı bombalamasına rağmen ekonomik değer üretmeye devam etmesi üzerine ele geçirme planları yaptığını düşündüğünü ifade eden Er, olası bir harekâtın sonuçlarını şöyle dile getirdi: Fakat bu, ABD’nin ikinci stratejik hatası olur. Oradan bir hava indirme harekâtı yapmaları bence intihar olur. Belki hem helikopter hem uçak gibi kullanılan unsurlarla derinlikten bir operasyon yapabilirler.
Olası bir operasyonun stratejik hedefini de sorgulayan Er, normalde hedefin iradenizi düşmana kabul ettirmek
olduğunu ancak bu durumda bunun mümkün olmayacağını savundu. İran için savaşın artık rejimin devam edip etmemesi meselesine döndüğünü
söyleyen Er, Hürmüz Boğazı’nın önemine de değindi: Ayrıca İran’ın elinde her hâlükârda Hürmüz Boğazı var. ABD, Hark’tan sonra Hürmüz Boğazı’na yönelik bir harekât yapar mı? Yapar. Fakat bu en az 2 ay alır. Bu durumda değil Trump, ABD dünya üzerinde ekonomik çöküşe girer.
Trump’ın aceleci davrandığını düşünen Er, gelecek 1 hafta içinde bir amfibi harekâtla adalardan birini (ya Hark’ı ya da Hürmüz’ü) İran etkisinden kurtarmaya kalkışması durumunda, başarısızlık şansı çok yüksek. Bu, Amerika’nın tarihi çöküşünün miladı olabilir
değerlendirmesinde bulundu.
CHP’den Yankı Bağcıoğlu’nun Yorumları: Hava Hakimiyeti Kritik
CHP Milli Savunma Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu da konuyla ilgili olarak Cumhuriyet gazetesine açıklamalarda bulundu. Bağcıoğlu, ABD, diplomasi ile askeri tedbirleri birlikte götürüyor. Karadan bir harekât yapmak çok zor olur. Ama oraya asker gönderilmesi, diplomasi süreciyle birlikte ele alındığında anlaşılabilir. Bu, uygulanan bir yöntemdir. Diplomasi her an çökebilir ve tekrar gerginlik oluşabilir. Bu, aynı zamanda İran’ı caydırmak ve zorlamak için de yapılabilir.
ifadelerini kullandı.
Ancak operasyonun niteliğine dair belirsizliklere işaret eden Bağcıoğlu, Ama nasıl bir harekât yapar, Hürmüz’ü ele geçirmeye mi kalkar, orada egemenliği tartışmalı ufak adaları mı ele geçirir? Bunları bilemiyoruz. Hepsi askeri açıdan zor harekâtlar. Hava hakimiyetinin sağlanması lazım. İran’ın İHA, dron gibi konularda kabiliyeti çok fazla. Bunların göz önünde olması lazım. Yapılmaz mı? Yapılabilir ama yaşanacak kayıpları ABD üzerine alabilir mi? Bu sorunun yanıtlanması lazım
sözleriyle konuşmasını tamamladı.
