Hollanda’da kendi iradesiyle yaşamını sonlandırma kararı alanların sayısında belirgin bir yükseliş yaşanıyor. Bölgesel Ötenazi İnceleme Komiteleri (RTE) tarafından kamuoyu ile paylaşılan son rapor, 2025 yılında 10 bini aşkın kişinin ötenazi yöntemini seçtiğini ortaya koydu. Ülkede uzun yıllardır yasal bir hak olarak sunulan bu işleme yönelik talep, bir önceki yıla kıyasla ivme kazandı.
Kimler Ötenazi Talep Ediyor ve Durum Ne?
RTE verilerine göre, ötenaziye başvuranların büyük bir çoğunluğunu ağır fiziksel hastalıklarla mücadele eden bireyler oluşturuyor. Kanser, sinir sistemi hastalıkları ve kalp rahatsızlıkları gibi zorlu süreçler yaşayan hastalar bu grupta öne çıkıyor. Bireysel başvuruların yanı sıra, çiftlerin hayata birlikte veda ettiği ve “duo ötenazi” olarak bilinen vakalarda da artış gözlemleniyor.
Aşağıdaki tabloda, ötenazi taleplerinin 2024 ve 2025 yılları arasındaki kategorik değişimi detaylı olarak görülmektedir:
| Kategori / Hasta Grubu | 2024 Yılı Başvuruları | 2025 Yılı Başvuruları |
|---|---|---|
| Ağır Fiziksel Hastalıklar | 8.593 | 8.826 |
| Demans Hastaları | 427 | 499 |
| Yaşlılığa Bağlı Çoklu Hastalıklar | 397 | 475 |
| Duo Ötenazi (Çiftler) | 54 | 60 |
Nasıl Uygulanıyor ve Kimler Gerçekleştiriyor?
Hollanda’daki yasal prosedürler çerçevesinde ötenazi iki farklı yolla yapılabiliyor: Hastaya bir uzman doktor tarafından enjeksiyon yapılması veya kişinin kendi isteği doğrultusunda özel olarak hazırlanan bir içeceği tüketmesi. Paylaşılan güncel istatistikler, enjeksiyon yönteminin en sık tercih edilen yol olduğunu doğruluyor.
İşlemlerin uygulanma aşamasında ise en büyük rol aile hekimlerine düşüyor. Rapordaki rakamlara göre, 2025 yılı içerisindeki tam 8 bin 166 ötenazi vakası aile hekimlerinin katılımıyla gerçekleştirildi.
İçecek Yönteminin Uzmanlara Göre Avantajları
Her ne kadar enjeksiyon daha sık uygulansa da, uzmanlar içecek formundaki yöntemin farklı psikolojik ve pratik faydalarına dikkat çekiyor. Bu yöntemin, hastanın veda sürecine aktif olarak katılım göstermesine olanak tanıdığı belirtiliyor. Ayrıca işlemi gerçekleştiren doktorların üzerindeki duygusal ve psikolojik yükü hafifletmesi, bununla birlikte hasta yakınlarının da kararın bizzat hastaya ait olduğuna daha kolay ikna olmasını sağlaması açısından önemli bulunuyor.
Neden Artış Yaşanıyor?
Rakamlardaki bu yukarı yönlü hareketliliğin nedenleri Ulusal Aile Hekimleri Birliği (LHV) yetkilileri tarafından değerlendirildi. LHV temsilcilerine göre, sayılardaki tırmanışın temel faktörleri arasında şunlar yer alıyor:
- Toplumdaki genel nüfusun giderek yaşlanması,
- Ötenazi uygulamasına yönelik toplumsal kabulün giderek daha fazla artması,
- Bazı hastaların tıbbi süreçlerinde artık uzman doktor takibinde bulunmaması.
Yetkililer ayrıca, hastaların en zor anlarında kime başvuracakları konusunda aile hekimlerine duydukları güvenin altını çiziyor. Birçok hasta için aile hekimlerinin halen “en güvenilir başvuru noktası” olma özelliğini koruduğu ifade ediliyor.
