Sonhaber.eu verilerine göre, Orta Doğu üzerinden sağlanan doğalgaz ve petrol sevkiyatının durma noktasına gelmesi, tüm kıta genelinde tedarik zincirinde büyük sarsıntılara yol açıyor. En son gönderimlerin nisan ayında bölgeye ulaşması öngörülürken, bu tarihten sonra tablonun çok daha hızlı bir şekilde kötüye gidebileceği vurgulanıyor. Halihazırda Avrupa’nın çeşitli bölgelerindeki akaryakıt istasyonlarından yakıtın tamamen bittiğine dair endişe verici raporlar gelmeye başladı.
Ne Oldu ve Nasıl Etkiledi? Fiyatlar Uçuşa Geçti
İran’da patlak veren savaşın doğrudan bir yansıması olarak maliyetler hızla tırmandı. Almanya’nın belirli bölgelerinde sürücüler, sadece bir litre dizel alabilmek için 2,40 euro gibi yüksek bir bedel ödüyor. Hollanda pazarında ise durum daha da çarpıcı; benzin fiyatı 2,57 euroya, dizel fiyatı ise 2,66 euroya fırlamış durumda.
Yüksek seyreden bu fiyatlara ek olarak, sektörde yepyeni bir kriz baş gösterdi: Akaryakıt yetersizliği. Birçok istasyon işletmecisi pompalarında yakıt kalmadığını duyuruyor. Yaşanan bu gelişme, araç sahipleri için yalnızca katlanan masraflar değil, aynı zamanda yakıt bulamama tehlikesi ve büyük bir belirsizlik anlamına geliyor.
Kim, Hangi Önlemi Alıyor? Ülkelerin Acil Durum Planları
Almanya, Belçika ve Hollanda hükümetleri, vatandaşlarının omuzlarındaki yükü hafifletecek formülleri masaya yatırmış olsa da henüz eyleme dökülmüş net bir karar bulunmuyor. Buna karşın, diğer pek çok Avrupa ülkesi hızla tırmanan akaryakıt giderlerine karşı savunma mekanizmalarını çoktan devreye soktu.
| Ülke | Uygulanan Önlemler ve Destek Paketleri |
|---|---|
| Fransa | Belirli meslek gruplarında çalışanlara litre başına 20 sent devlet desteği sağlanıyor. |
| Yunanistan | 300 milyon euroluk yardım paketi devrede. Taksiler, toplu taşıma ve istasyonlarda geçerli olacak dijital yakıt kartı çıkarılıyor. Ayrıca çiftçilerin gübre masraflarının bir kısmı iade edilecek. |
| İtalya | Akaryakıt vergilerinde litre başına 25 sentlik indirime gidildi. |
| İrlanda | Dizel ve benzin üzerindeki vergiler geçici bir süreliğine aşağı çekildi. |
| İspanya | Toplam 5 milyar euro değerinde ve 80 maddeden oluşan kapsamlı bir paket duyuruldu. Yakıttaki KDV oranı yüzde 21’den yüzde 10’a düşürüldü. |
| Polonya | Yakıt fiyatını indirmek amacıyla KDV oranı yüzde 23’ten yüzde 8’e indirilirken, özel tüketim vergisi de Avrupa Birliği’nin müsaade ettiği en asgari limite çekildi. |
Nerede Sorun Büyüyor? Sınır Bölgelerinde Kıtlık
Sektör yetkililerinin açıklamalarına göre, Almanya genelinde şimdilik devasa bir yakıt sıkıntısı yaşanmıyor ve tedarik akışı sürüyor. Hollanda makamlarından da paralelde benzer güvenceler verilse de, komşu ülkelerden gelen olumsuz haberler tüketicilerdeki paniği tetikliyor.
Business Insider raporlarına yansıyan bilgilere göre, daha uygun fiyatlı olduğu için sürücülerin sıkça tercih ettiği Almanya-Çekya sınırındaki bazı akaryakıt istasyonlarında yakıt tamamen bitmiş durumda ve pompalar hizmet veremiyor.
Öte yandan Slovenya, yakıt talebini dizginleyebilmek adına günlük satın alma kotaları getirdi. Sınır ötesinden gelen yoğun talebi kesmek ve tedarik zincirindeki baskıyı kırmak amacıyla başlatılan bu uygulama, hem şirket araçlarını hem de bireysel kullanıcıları kapsıyor.
Ne Zaman Hissedilecek? Uzmanlardan Gelecek Uyarısı
Konunun uzmanları, yakın dönemde yaşanması muhtemel geçici yakıt kıtlıkları ve çok daha sert fiyat sıçramalarına karşı kamuoyunu uyarıyor. Belirli bölgelerde fiilen başlayan tedarik pürüzleri, tüm Avrupa’da korkuyu körüklüyor. Bilhassa enerji ithalatına yüksek oranda bağımlı olan Hollanda için bu riskin çok daha kritik seviyelerde olduğu ifade ediliyor.
Eğer yakıt kıtlığı giderek yayılırsa, istasyonlar önünde devasa kuyrukların oluşabileceği ve tırmanan lojistik maliyetlerinin hem ticari işletmeleri hem de sade vatandaşı darboğaza sürükleyebileceği belirtiliyor. Bu olumsuz tablonun çok kısa bir süre içinde hane halkı bütçelerinde ağır bir tahribat yaratması bekleniyor.
