Orta Doğu’daki gerginlik sürerken, dünya liderlerinden gelen açıklamalar savaşın geleceğine dair çelişkili sinyaller veriyor. Bir yanda ABD Başkanı Donald Trump çatışmanın yakında sona erebileceğini düşünürken, diğer yanda İsrail, bölgedeki operasyonlarını sürdürme kararlılığını net bir şekilde ortaya koyuyor. İran ise savaşı bitirme arzusunda olduğunu belirtirken, bunun için saldırıların tekrarlanmayacağına dair güvenceler talep ediyor.
İran’dan Çelişkili Sinyaller ve Beklentiler
İsrailli bir yetkili, devlet televizyonu Kanal 13’e yaptığı açıklamada, İran’ın ABD’nin masaya sunduğu 15 maddelik teklife vereceği yanıtın son derece sert olacağını ve Washington’ın beklentileriyle çelişeceğini öngördüklerini belirtti. Aynı yetkili, “Tahran’ın şartlara vereceği yanıt müzakereleri çökertebilir” ifadelerini kullanarak, olası bir başarısızlık durumunda İran’ın petrol tesislerinin hedef alınabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin Barış Arayışı ve İran’ın Koşulları
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ülkesinin İsrail ve ABD ile savaşı sona erdirme konusunda istekli olduğunu, ancak bu durum için birtakım güvenceler talep ettiklerini dile getirdi. Pezeşkiyan, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, “Savaşı bitirme irademiz var, ancak temel şartların sağlanması, özellikle de saldırıların tekrarlanmayacağına dair garantiler gerekiyor” açıklamasında bulundu.
Bu gelişmelerin ışığında, ABD Başkanı Trump da New York Post’a verdiği demeçte, savaşın yakında sona erebileceğini düşündüğünü ifade etti. Ayrıca, diğer ülkelerin Hürmüz Boğazı’nı kendi imkanlarıyla yeniden açabileceği görüşünü savundu. Trump, daha sonra Axios’a yaptığı başka bir açıklamada ise müzakerelerin olumlu yönde ilerlediğini belirtti. Geçtiğimiz hafta ise Trump, İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerine yönelik olası saldırılar için verilen süreyi 6 Nisan’a kadar 10 gün uzattığını duyurmuştu. Bu süreçte İran’ın ABD teklifine vereceği yanıt, bölgedeki gerilimin tırmanıp tırmanmayacağını belirleyecek kritik bir eşik olarak görülüyor.
Washington’ın 15 Maddelik Teklifi
Washington’ın sunmuş olduğu 15 maddelik teklifte öne çıkan başlıklar dikkat çekiyor. Tahran’ın bu şartlara vereceği yanıt, savaşın seyrini doğrudan etkileyecek en kritik unsur olarak değerlendiriliyor.
Tel Aviv’den “Savaşa Devam” Mesajı
Son 48 saatte İsrail cephesinden yapılan açıklamalar, Washington’ın savaşı daha hızlı sonlandırma eğilimine karşın Tel Aviv’in operasyonları sürdürme isteğine işaret etti. Reuters’ın bildirdiğine göre, ABD Başkanı Donald Trump 31 Mart’ta savaşın “iki ila üç hafta içinde bitebileceğini” söylerken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu aynı gün savaşın “yarıdan fazlasının geride kaldığını,” yani henüz bitmediğini vurguladı. Benzer bir tutumla İsrail ordusu sözcüsü Nadav Shoshani de ülkenin İran’a karşı “haftalar sürecek operasyolara devam etmeye hazır olduğunu”, bunun için hedef, mühimmat ve personelin mevcut bulunduğunu açıkladı.
Kuzey Hattında İsrail’in Kalıcı Güvenlik Hedefi
Bu kararlı tutum yalnızca İran cephesinde değil, kuzey hattında da gözlendi. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz 31 Mart’ta yaptığı açıklamada, Hizbullah’la savaş sona erdiğinde İsrail’in Güney Lübnan’da Litani Nehri’ne kadar uzanan bir ‘güvenlik bölgesi’ kuracağını ve bu alanın İsrail ordusunun kontrolünde kalacağını belirtti. Katz ayrıca, sınır köylerindeki evlerin yıkılacağını ve kuzeye kaçan yüzbinlerce Lübnanlının güneye dönüşüne izin verilmeyeceğini söyledi. Bu durum, İsrail’in sadece mevcut savaşı yönetmeye değil, aynı zamanda sonuçlarını sahada kalıcı biçimde sağlamlaştırmaya çalıştığını gösteriyor.
