Myanmar’da 2021’deki askeri darbenin ardından yönetime el koyan cunta lideri Min Aung Hlaing, ülkenin derinleşen iç savaşına rağmen parlamento oylamasıyla devlet başkanı seçilerek iktidarını resmen pekiştirdi. Bu gelişme, cunta yönetiminin siyasi meşruiyet arayışında önemli bir adım olarak görülüyor ve uluslararası kamuoyunda tartışmalara yol açıyor.
İktidarın Resmileşmesi ve Tartışmalı Seçimler
Hlaing, böylece beş yıl aradan sonra siyasi gücünü resmiyete dökerek iktidarını daha da sağlamlaştırdı. Hlaing’in başkanlık makamına yükselişi, Aralık ve Ocak aylarında düzenlenen ve ordu destekli partinin ezici bir farkla kazandığı seçimlerin ardından geldi. Bu seçimler, muhalif gruplar ve Batılı hükümetler tarafından “demokrasi görünümü altında askeri idareyi sürdürme teşebbüsü” olarak nitelendirilmişti.
Parlamentodaki oylamada, orduya yakınlığıyla bilinen Union Solidarity and Development Party üyeleri ile askeri kontenjan milletvekilleri Hlaing’i destekledi. Hlaing, toplam 429 oy alarak rakibi eski general Nyo Saw’u geride bırakmayı başardı.
Darbe Sonrası Myanmar: İç Savaş ve İnsan Hakları İhlalleri
69 yaşındaki Min Aung Hlaing, 2021 yılında Nobel Barış Ödülü sahibi Aung San Suu Kyi’nin seçimle gelmiş hükümetini devirerek yönetimi ele geçirmişti. Suu Kyi’nin gözaltına alınmasıyla başlayan protesto gösterileri, kısa sürede ülke genelinde silahlı bir direniş hareketine dönüştü.
Geçen beş yıllık süreçte Myanmar’da iç savaş daha da derinleşirken, ülke ekonomisi de ciddi ölçüde zarar gördü. İnsan hakları alanında çalışan örgütler ve Birleşmiş Milletler uzmanları, orduyu sivillere yönelik ağır ihlallerle suçlarken, cunta yönetimi bu iddiaları kesin bir dille reddediyor.
Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Süreçler
Uluslararası Ceza Mahkemesi savcılığı, 2024 yılında Hlaing hakkında, Arakanlı Müslüman Rohingya azınlığına yönelik zulüm suçlamaları nedeniyle tutuklama emri çıkarılmasını talep etmişti. 2017’deki askeri operasyonlar sırasında 1 milyondan fazla Rohingya mensubunun Bangladeş’e kaçtığı biliniyor.
İnsan hakları savunucusu kuruluşlar, Hlaing’in devlet başkanı seçilmesini sert bir dille eleştirerek, bu adımın hesap verebilirliği değil, cezasızlığı pekiştirdiğini savunuyor. Analistler, Hlaing’in başkanlık koltuğuna oturmasını, askeri yönetimi sivil bir maske altında yeniden şekillendirme ve uluslararası alanda meşruiyet kazanma çabası olarak yorumluyor. Bu bağlamda Hlaing, ordu komutanlığı görevini kendisine yakın isimlerden Ye Win Oo’ya devretti.
Öte yandan Çin Halk Cumhuriyeti, yeni yönetimi tebrik ederek Myanmar’da “barış ve istikrarın korunması” için destek sunacağını duyurdu.
Devam Eden Çatışmalar ve Gelecek Senaryoları
Tüm bu gelişmelere rağmen Myanmar’daki çatışmalar aralıksız sürüyor. Aung San Suu Kyi’nin partisinden geriye kalan unsurlar ile etnik silahlı gruplar, cunta yönetimine karşı yeni bir ortak cephe oluşturduklarını ilan etti. Uzmanlar, Hlaing’in başkanlığıyla birlikte muhalefet üzerindeki askeri baskının artabileceği ve ülkedeki siyasi çözüm arayışlarının daha da zorlu bir sürece girebileceği görüşünü dile getiriyor.
