Ziya Paşa’nın meşhur beyiti olan ‘Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir’ ifadesi, bir kavramı veya durumu benzerlik yoluyla başka bir şeyle anlatma yöntemi olan ve edebiyatta mecaz ya da eğretileme olarak adlandırılan metaforun bir örneği olarak kabul edilir. Bu söz, güzel sözle ikna edilemeyenin azarlanması, azarla da doğru yola gelmeyenin ise nihayetinde cezalandırılması (fiziksel müdahale/dayak) gerektiğini anlatır. Başka bir deyişle, uzlaşmacı yöntemlerle çözüme kavuşturulamayan meseleler karşısında daha katı tedbirlerin kaçınılmaz hale geleceğini vurgular. Ancak bu tür bir müeyyideyi uygulama yetkisi, Anayasa’nın 174. maddesi çerçevesinde Ceza Yasası’nın ilgili hükümleri tarafından belirlenmiştir.
Şahsen, son 50-60 yıldır, patentini de kendime ait gördüğüm “Zırtullahu Kirmani” tabiriyle nitelendirdiğim bu tip şahıslara “falakalık herifler madalyası” takmak isterim; zira bu nişan, eşek nalından mamuldür.
Yine de belirtmek isterim ki, bu türden kişilere fiziksel ceza uygulama gibi bir amacım asla bulunmamaktadır. Zira görev dağılımı, bu gibi durumlar için cumhuriyet savcılarını yetkilendirmiştir. Çocukluk yıllarımda “müddei umumi” olarak anılan bu hukuk görevlileri, devrimci Cumhuriyetimizi hayatları pahasına muhafaza ederlerdi. Ne yazık ki şimdi onlar da “hatıra kervanı”na katılmışlardır.
Bu değerlendirmelerin ışığında, 11 Mart 2026 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran bir haber, yukarıda sözü edilen zihniyetin somut bir örneğini teşkil etmektedir.
Ümraniye’de Şeriat Çağrısı: Laik Düzen ve Atatürk Devrimleri Hedefte
İstanbul’un Ümraniye ilçesinde yaşanan ve derin endişe yaratan olaylara göre, bölgedeki apartmanların önlerine bırakılan bildirilerde açıkça şeriat düzeni çağrısı yapıldığı tespit edildi. Bu bildirilerin, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel değerleri olan laik düzeni, milli bayramları ve Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk‘ün devrimlerini doğrudan hedef aldığı görüldü. Yaşanan bu provokatif eylemlere sert tepki gösteren Ümraniye Kent Savunması Sözcüsü Bulut Can Okuducu, bu tür girişimlerin son dönemde laik ve bilimsel eğitim sistemine yönelik politikaların oluşturduğu uygun zeminden cesaret aldığını belirtti.
Bildirilerin İçeriği ve Çağrıları
Söz konusu bildiri metninde, yurttaşlara seçimlere iştirak etmemeleri, devlet kademelerinde görev almamaları ve resmi bayram kutlamalarından uzak durmaları telkin edildi. Ayrıca, gerici unsurların eğitim sistemini ve kamu kurumlarını eleştirdiği bu metinlerde, askerlik vazifesinin yerine getirilmemesi gerektiği ve hayatın yalnızca dini ilkelere göre şekillendirilmesi gerektiği savunuldu. Laik devlet yapısını reddeden ve bireyleri kamusal yaşamdan soyutlanmaya teşvik eden ifadelerin de yer aldığı bildirileri dağıtan şahısların kimlikleri ise henüz belirlenemedi.
“Bu Zihniyet Cumhuriyet Düşmanlığını Gizlemiyor”
Olay karşısında tepkisini dile getiren ve Cumhuriyet gazetesine konuşan Ümraniye Kent Savunması Sözcüsü Bulut Can Okuducu, durumun ciddiyetine dikkat çekerek şunları kaydetti:
“İstanbul sokaklarında şeriat talebi ile bildiriler dağıtılıyor. Ümraniye’de yaşadığımız kentin sokak aralarında korkusuzca şeriat bildirisi dağıtanların, gücünü iktidarın son zamanlarda uyguladığı politikalardan aldığı çok açık. Bildirinin içeriği tam anlamıyla bir şeriat devletini savunurken çocuklarınızı laik düşünceye göre eğitim veren okullara göndermeyin deniyor. ‘Hâkimiyet milletindir’ sözünden rahatsızlığını açıkça dile getiren zihniyet, 1920 sonrası sistem diyerek Cumhuriyet düşmanlığını saklamıyor. Okullarda Atatürk devrimlerinin dine zıt olduğu söylenerek 29 Ekim, 19 Mayıs, 23 Nisan ve 30 Ağustos’un bayram olarak kutlanmasına karşı çıkılıyor.”
“Okullardaki İlahi Tartışması Sokakta Şeriat Talebine Evrildi”
Okuducu, konunun bir diğer boyutuna değinerek şu ifadeleri kullandı:
“Okullarda ilahi tartışması sokakta şeriat talebine dönüştü. Ramazan süresince bazı okullarda okutulan ilahiler, iktidarın laik ve bilimsel eğitime karşı yürüttüğü uygulamaların şeriat talebi bulunan kesimler için daha cüretkâr hamleler yapmasının yolunu açıyor. Bu ve benzer girişimlerin cesaret bulmasını sağlayan uygulamaların biri bitmeden diğeri başlıyor. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in, peş peşe hiç yorulmadan gündeme getirdiği bu girişimlerine son vermesi gereklidir. Çivisi çıkmış bu sistemin yol açacağı olumsuzluklar ve sorunların altında kalan ve kalacak olan bizim çocuklarımızdır, bizim ülkemizdir. Sahip çıkmak görevimizdir.”
Koruyuculara Acil Çağrı
Bu yaşananların ışığında, laik Türkiye Cumhuriyeti topraklarında, Cumhuriyet’in kendisine karşı affedilmez suçlar işlendiği aşikardır. Ey “koruyucular”, bu tehlikeli gidişatın farkında mısınız, değil misiniz?
