Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) kurmayları, Ortadoğu’da süregelen savaşın Türkiye ekonomisi üzerindeki olası yansımaları hususunda en büyük engelin, “iktidarın öngörüsüzlüğü” olduğunu dile getiriyor. Türkiye’nin halihazırda derin bir ekonomik darboğazla mücadele ederken bu yeni bölgesel şokla karşılaştığını ifade eden parti yetkilileri, hükümetlerin temel sorumluluğunun krizlere hazırlıklı olmak olduğunu vurguluyor. “Krizler her zaman olur ama iktidarların sorumluluğu bu krizlere hazırlıklı olmaktır. Böyle anlarda en büyük sorun planlama teşkilatlarının olmaması. İktidarda ‘Piyasalarda ne oluyor, bakalım, bekleyelim’ anlayışı var. Oysa senaryolara göre planlarınızı hayata geçirmeniz gerekir” şeklindeki ifadelerle, mevcut yönetim anlayışını eleştirdiler.
Savaşın Ekonomik Yansımaları ve Bölgesel Belirsizlikler
CHP Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi, geçtiğimiz günlerde bir araya gelerek Ortadoğu’daki savaşın ekonomik boyutlarını ayrıntılı bir şekilde masaya yatırdı. Ofisin politika kurulu başkanları, ateşkesten kara harekatına kadar birçok farklı senaryonun konuşulduğu savaş için önemli belirsizliklerin hâkim olduğunu belirtti. “Çok fazla belirsizlik var. Bunda özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın tutumu da etkili oluyor. Alışılmışın dışındaki tavırları, istediğini yapmaya kalkması ‘Savaş ne kadar sürer?’ sorusunun yanıtını belirsiz kılıyor” değerlendirmesinde bulunan parti kurmayları, sadece “bekleyip görme” yaklaşımının bir çözüm teşkil etmeyeceğinin altını çizdi. Parti yetkilileri, bu kriz ortamında derhal tedbirler alınması ve etkin diplomatik girişimlerde bulunulması gerektiğini belirterek şunları kaydetti: “Bu krizin içinde birçok tedbir almanız ve diplomatik girişimlerde bulunmanız gerekir. Trump’a ses çıkarmayan bir tavır içindeler. Kuralları yok sayan bir düzene sessiz kalınmamalı. Diplomasi çalışmaları uluslararası hukuka sahip çıkacak şekilde yürütülmeli.”
Milli Savunma Sanayii İçin Stratejik Hamleler
Parti kurmayları, ulusal güvenlik ve hava savunma sistemleri gibi stratejik konularda hem S-400’lerin mevcut durumunu sorgulamayı sürdürüyor hem de uzun vadede önemli öneriler sunuyor. Yapılan açıklamada, “Milli savunma sanayii, TSK’nın ihtiyaçlarına hızlı yanıt veren bir yapıya dönüştürülmelidir. Özel sektör firmalarının uluslararası ihalelerde rekabet gücünü artırmak üzere devlet destekleri genişletilmeli; bilgi güvenliği, istihbarata karşı koyma ve kritik teknolojilerin korunması, tüm projelerin başından sonuna temel bir ilke olarak gözetilmelidir” denildi. Bu önerilerle, Türkiye’nin savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve yerlileşme oranının artırılması hedefleniyor.
Ekonomi Yönetiminde Plansızlık ve İç Kaynaklı Krizler
Hükümetin ekonomi yönetimindeki yaklaşımını “daima kötü politikalara mazeret üretme” olarak niteleyen CHP yetkilileri, geçmişte pandemi, don olayları ve 19 Mart’ın ekonomik maliyeti gibi gerekçelerin öne sürüldüğünü hatırlattı. “Bundan önce ‘Tüm dünyada pandemi oldu, biz de etkilendik’ diyorlardı. Geçen yıl ‘Don oldu, enflasyon oldu’ dendi. 19 Mart’ın bir ekonomik maliyeti oldu. Şimdi de savaş sürecinin etkileri olacak. Krizler her zaman olur ama iktidarların sorumluluğu bu krizlere hazırlıklı olmaktır. Fakat biz krizler olmadan zaten iktidarın yarattığı krizlerle boğuşuyoruz. Ülkedeki adaletsizlik, gelirin eşit dağıtılmaması, rant anlayışı zaten size enflasyon, kötü yaşam koşulları gibi şeyler olarak dönüyor. O yüzden önce bunu çözmeniz gerekir” şeklinde konuşan kurmaylar, bu temel sorunların çözülmeden dışsal şoklarla mücadelenin zorluğuna dikkat çekti. Plansız bir yönetim zihniyetinin hâkim olduğunu da belirten parti yetkilileri, devletin piyasaları kendi haline bırakmaması gerektiğini vurguladı: “Devlet işi piyasanın akışına, olayların gelişimine bırakmaz. Tedbirlerini, acil eylem planlarını açıklar. Biz acil ve uzun vadeli önerilerimizi açıkladık. Bunun yanında Türkiye’nin kendi olanaklarıyla pek çok şeyi tedarik zincirine bağlı kalmadan üretmesi lazım. Her sektörde dışa bağımlılığı azaltmalıyız. Enerjide de yenilenebilir enerji alternatifini artırmalıyız” görüşünü dile getirerek, Türkiye’nin kendi kendine yetebilen bir ekonomik yapıya dönüşmesinin önemini vurguladılar.
