Batı Asya’da ABD-İsrail ve İran arasında süregelen jeopolitik gerilimin, altın piyasalarındaki fiyatları bugüne dek yukarı yönlü iten temel dinamiklerden birini tersine çevirebileceği değerlendiriliyor. Bu kritik dönemde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından gerçekleştirilen büyük çaplı altın satışları, uzun süredir geçerli olan “merkez bankaları altın satmaz” görüşünü tartışmaya açtı.
Türkiye’nin Altın Rezervi Hamlesi
Bloomberg’in aktardığı habere göre, Türkiye bu ay içerisinde yaklaşık 8 milyar dolarlık altın rezervini piyasaya sürdü. Bu adımın, artan enerji ithalatı maliyetleri ve dolar talebine karşı Türk Lirası’nı destekleme amacı taşıdığı belirtiliyor. Özellikle Mart ayında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın sadece iki hafta gibi kısa bir sürede yaklaşık 60 ton külçe altın satışı ve swap işlemleri gerçekleştirdiği kaydedildi.
Bu miktarın, aynı zaman diliminde yatırımcıların altın destekli borsa yatırım fonlarından (ETF) yaptıkları çıkışlardan daha yüksek olduğu ifade edildi. Söz konusu çıkışların ardında ise finansal piyasalardaki dalgalanmalar, yükselen tahvil getirileri ve güç kazanan dolar nedeniyle nakde yönelimin etkili olduğu dile getirildi.
Merkez Bankalarının Değişen Altın Stratejisi
Diğer merkez bankalarının da Türkiye’ye benzer bir strateji izlemesi durumunda altına yönelik talebin yavaşlayabileceği ve uzun yıllardır yerleşik olan “merkez bankaları altın satmaz” inancının değişebileceği tahmin ediliyor. MKS PAMP SA Metal Stratejisi Başkanı Nicky Shiels, bu duruma ilişkin olarak, “Merkez bankalarının sürekli tek yönlü alıcı olduğu anlatısı sorgulanıyor” şeklinde bir açıklama yaptı.
Küresel Kriz Sonrası Altın Alım Trendi Sorgulanıyor
Küresel finans krizi döneminden bu yana merkez bankalarının net altın alıcısı konumunda olduğu biliniyor. Özellikle Rusya’nın döviz rezervlerinin dondurulması hadisesinin ardından, varlık çeşitlendirme gereksiniminin ön plana çıkmasıyla birlikte altın alımları 2022 yılının sonlarından itibaren ivme kazanmıştı.
Bu süreçte altın fiyatlarının iki kattan fazla arttığı ve bu yılın başlarında ons başına 5.000 doların üzerine çıktığı belirtildi. Ancak, güncel fiyatların bu zirve seviyesinin yaklaşık yüzde 18 altında işlem gördüğü de kaydedilen bilgiler arasında.
Enerji Maliyetleri ve Jeopolitik Gerilimlerin Altına Etkisi
Altın rezervlerine sahip bazı ülkelerin aynı zamanda önemli enerji ithalatçıları olması, petrol ve gaz fiyatlarındaki yükseliş sebebiyle altına ayırabilecekleri kaynakları kısıtlıyor. Bu durumun genel altın talebi üzerinde bir baskı oluşturabileceği düşünülüyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimalinin, Basra Körfezi ülkelerine yönelik petrodolar akışını sınırlayabileceğine dikkat çekilirken, bu ülkelerin altın dışında farklı varlık kalemlerine de sahip olduğunun altı çizildi.
Altın Piyasasının Yapısal Eksikliği ve Çin Beklentisi
ABD Hazine tahvilleri piyasasının aksine, altın piyasasında merkezi bir otorite mevcut değil. Bu durum, varlıkların dondurulması riskine karşı bir avantaj sunarken, fiyatları destekleyecek bir “son alıcı” mekanizmasının olmaması manasına geliyor. Bu çerçevede, yatırımcıların Çin Merkez Bankası’nın piyasadaki bu boşluğu doldurmasını beklediği dile getiriliyor. Ancak, gelişmekte olan ülkelerin dolar ihtiyacıyla piyasaya yöneldiği bir ortamda, satışların aşağı yönlü bir sarmala dönüşme riskinin daha yüksek olduğu değerlendiriliyor.
Avrupa Gaz Piyasasında Temkinli Bekleyiş
Avrupa’da gaz depolama sezonunun Nisan ayında başlayacağı aktarılırken, hükümetlerin azalan stokları yeniden doldurmak için erken adımlar atmayı arzuladığı ifade edildi. Fakat, yaz ve kış gaz fiyatları arasındaki farkın yatırımcıları beklemeye yönelttiği bildiriliyor. Gelecek kış için yüksek maliyetli tedarik anlaşmaları yapılmasının ülkeler açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği düşünülürken, bu nedenle piyasalarda temkinli bir bekleyişin sürdüğü gözleniyor.
