Çocuklarda görülen iletişimsel güçlükler ve sosyal etkileşim sorunları, otizm spektrum bozukluğunun (OSB) erken dönem işaretleri arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu nörogelişimsel farklılığın erken teşhisinin ve doğru müdahalesinin, çocukların gelişim sürecinde kritik bir rol oynadığını belirtiyor.
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Umut Balatacı, otizm spektrum bozukluğunun erken çocukluk evrelerinde ortaya çıkan bir nörogelişimsel farklılık olduğunu vurguladı. Balatacı, “Otizmli çocuklarda göz teması kurmaktan kaçınma, ismine tepkisiz kalma, akranlarıyla iletişim kurmakta güçlük çekme ve konuşma gelişiminde gecikme gibi belirtiler gözlemlenebilir,” açıklamasını yaparak, bu durumların genellikle ailelerin ilk dikkatini çeken işaretler arasında yer aldığını ekledi.
Çocukların sosyal etkileşim becerilerinin yaşamın erken dönemlerinde gelişmeye başladığına dikkat çeken Dr. Balatacı, “Özellikle ilk üç yaş aralığında çocuklardan göz teması kurmaları, jest ve mimiklerle iletişim kurmaları ve yaşıtlarıyla oyun oynama isteği göstermeleri beklenir,” ifadelerini kullandı. Bu alanlarda belirgin sapmalar fark edildiğinde, bir uzman değerlendirmesinin hayati önem taşıdığını belirtti.
Öte yandan, Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Dr. Ece Gültekin, otizmin beyin gelişim sürecini etkileyen nörogelişimsel bir durum olduğunu açıklayarak, erken müdahalenin kritik rolüne vurgu yaptı.
ERKEN TANI VE DESTEK ÇOCUKLARIN GELİŞİMİNİ GÜÇLENDİREBİLİR
Dr. Gültekin, “Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuklarda erken yaşta başlatılan özel eğitim programları, davranışsal destekler ve çok disiplinli yaklaşımlar sayesinde iletişim yetenekleri ve sosyal uyum önemli ölçüde ilerletilebilir,” diye konuştu. Bu bağlamda, erken teşhis ve doğru yönlendirmenin çocukların gelişim serüveninde belirleyici bir role sahip olduğunun altını çizdi.
AİLELERE GELİŞİM TAKİBİ UYARISI
Ailelerin çocuklarının gelişimsel dönüm noktalarını düzenli olarak izlemeleri gerektiğini ifade eden Dr. Ece Gültekin, özellikle şu belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti: isme yanıt vermeme, göz temasından kaçınma, jest ve mimik kullanımının sınırlı olması, akranlarıyla oyun kurmada zorlanma ve tekrar eden davranışlar.
Dr. Gültekin, “Çocuklarda görülen gelişimsel farklılıklar her zaman aynı biçimde kendini göstermeyebilir. Bu nedenle ebeveynlerin çocuklarının davranışlarını yakından gözlemlemesi ve herhangi bir şüphe durumunda çocuk nörolojisi veya çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında uzman hekimlere başvurması büyük önem taşımaktadır,” uyarısında bulundu.
OTİZM FARKINDALIĞINDA TOPLUMSAL BİLİNÇ ÖNEMLİ
Uzmanlar, her yıl 2 Nisan‘da kutlanan Dünya Otizm Farkındalık Günü’nün, otizm konusunda toplumsal bilinci artırmak ve erken tanının ehemmiyetine dikkat çekmek için değerli bir fırsat sunduğunu dile getirdiler. Otizmin bir hastalık olmayıp bir nörogelişimsel farklılık olduğuna işaret edilerek, erken tanı, uygun eğitim programları ve güçlü aile desteğiyle otizmli çocukların yaşam kalitesinin önemli ölçüde artırılabileceği özellikle vurgulandı.
