Türkiye’de eğitim bütçesine “aslan payı”nı ayırdığını sıklıkla dile getiren iktidarın söylemlerine karşın, öğretmen kadrosu açığına rağmen güvencesiz ve asgari ücretin bile altında ücretlerle öğretmen çalıştırma politikası devam ediyor. “Ücretli öğretmen” statüsünde görev yapan bu eğitimciler, ders saati bazında ödeme alıyor ve sabit bir maaşa sahip olmuyor. Çoğu zaman meslektaşlarından daha fazla derse girmelerine rağmen, standart bir kadrolu öğretmenin kazancının üçte birine denk gelen bir gelirle geçinmek zorunda bırakılıyorlar.
Türk Eğitim-Sen Araştırması: Güvencesiz Çalışma Koşulları Gözler Önüne Serildi
Yaklaşık 100 bin civarında olduğu tahmin edilen ücretli öğretmenlerin durumunu mercek altına alan Türk Eğitim-Sen, kapsamlı bir araştırma gerçekleştirdi. Sendika, 81 il valiliğinden talep ettiği ücretli öğretmen sayısına ilişkin verileri 62 ilden edindi. Bu 62 ilde görevli toplam ücretli öğretmen sayısının 71 bin 757 olduğu tespit edildi. Yapılan inceleme sonucunda, bu güvencesiz statüde çalışan 71 bin 757 öğretmenden sadece 30 bin 536’sının, yani yüzde 42.55’inin eğitim fakültesi mezunu olduğu belirlendi. Türk Eğitim-Sen ayrıca, il valiliklerinden norm kadro ihtiyaçlarına dair bilgi istedi. 55 valilikten gelen bilgilere göre, ülkedeki toplam norm kadro ihtiyacının 80 bin 449 olduğu açıklandı. Bu veriler ışığında, mevcut ücretli öğretmen sayısının (71 bin 757), belirlenen norm kadro ihtiyacının 8 bin 692 altında kaldığı görüldü. Kısacası, öğretmen ihtiyacı açıkça ortadayken, kalıcı kadrolu atama yapmak yerine ‘güvencesiz çalıştırma’ modeli tercih edilmiş durumda.
Sendika ve Siyasilerden Duruma Yönelik Tepkiler
Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken, öğretmen açığını kapatmak adına en az mevcut ücretli öğretmen sayısı kadar kadrolu atama yapılması gerektiğinin altını çizdi. Geylan, sendika olarak ücretli öğretmenlik uygulamasının tamamen ortadan kaldırılmasını ve tüm öğretmenlerin yalnızca kadrolu olarak görevlendirilmesini talep ettiklerini ifade etti. MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir de Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e ücretli öğretmenlerin durumuyla ilgili yanıtlaması istemiyle bir soru önergesi sundu. Özdemir, Bakan Tekin’e norm fazlası öğretmen sayısının artmasına rağmen aynı bölgelerde ücretli öğretmen görevlendirmelerinin sürdüğü yönündeki iddiaları sordu; ancak Tekin bu önergeye herhangi bir yanıt vermedi. Öte yandan, MHP lideri Devlet Bahçeli’nin 2022 yılında “Ücretli öğretmen kalmamalı, hepsi kadroya geçirilmelidir” şeklinde bir açıklama yaptığı biliniyor. Bahçeli, ayrıca 24 Kasım 2025 tarihinde, yani Öğretmenler Günü’nden bir gün sonra gerçekleştirdiği grup toplantısında “Atanamayan tek bir öğretmen kalmasın” çağrısında bulunmuştu.
Bakan Tekin’den Tatil Ücreti Konusuna İlişkin Resmi Yanıt
DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu da Milli Eğitim Bakanı Tekin’e yönelttiği soru önergesinde, bir ücretli öğretmenden kendisine iletilen; ‘ücretli öğretmenlere resmi ve dini tatillerde ders ücretlerinin tam ödenmemesi ve ara tatiller ile şubat tatilinde ücretli öğretmenlerin hiçbir ücret alamamaları’ sorununu dile getirdi. Bakan Tekin’den bu soruya karşılık şu açıklama geldi: “Ek ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilenlerin yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaları mümkün olup bunun dışında bir uygulama yapılabilmesi mümkün bulunmamaktadır.”
Ücretli Öğretmenlerin Ekonomik Durumu: Ek İş ve Gelecek Kaygısı
Geçtiğimiz yıl Eğitim-İş Sendikası tarafından gerçekleştirilen bir araştırmanın sonuçları, ücretli öğretmenlerin içinde bulunduğu ekonomik zorlukları çarpıcı bir şekilde gözler önüne serdi. Bu araştırmaya göre, ücretli öğretmenlerin yüzde 75’i ek bir işe ihtiyaç duyuyor. Öğretmenlerin yüzde 92’si geleceğe yönelik herhangi bir tasarruf yapamadıklarını belirtirken, bekar ücretli öğretmenlerin yüzde 97’si ise mevcut ekonomik koşullar altında ücretli öğretmenlik geliriyle evlenmelerinin mümkün olmadığını düşünüyor.
