Çanakkale’nin Ezine ilçesindeki zeytinlik alanlarda başlatılan çığır açıcı bir çalışma, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki artan baskısına sahada uygulanan doğrudan yöntemlerle yanıt arıyor. “Zeytinlik Alanlarda Yeşil Gübreleme: Çanakkale Ezine Örneği Projesi” adı altında hayata geçirilen bu kapsamlı inisiyatif, zeytin bahçelerinin toprağını korumak ve güçlendirmek amacıyla “yeşil gübreleme” tekniğini uygulamaya koyuyor.
Ezine Zeytinliklerinde Yeşil Dönüşüm Başladı
Geçtiğimiz ekim ayında start alan proje; TEMA Vakfı’nın öncülüğünde, Datassist’in önemli katkıları, Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Ezine Ziraat Odası’nın iş birliğiyle ilerliyor. Temel amacı, toprağın su tutma kapasitesini artırarak zeytinlikleri kuraklığa karşı daha dayanıklı hale getirmek olarak belirlendi.
Basın Buluşması ve Proje Tanıtımı
26 Mart Cumartesi günü düzenlenen basın davetinde, projenin uygulandığı zeytinliklerde önemli bilgilendirmeler yapıldı. Bu etkinliğe TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, Datassist Kurucu Ortağı Ayşe Nazmiye Uça, TEMA Vakfı Orman ve Kırsal Kalkınma Bölüm Başkanı Dr. Ferhat Taze’nin yanı sıra Ezine Ziraat Odası Başkanı Serkan Zehir ve yerel üreticiler de katılım gösterdi.
Toprağın Can Damarı: Organik Madde ve Su Tutma Kapasitesi
Son dönemde artan kuraklık ve azalan yağışlar, özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde üretimi doğrudan etkiliyor. Bu kritik noktada, toprağın suyu depolama yeteneğinin hayati bir önem taşıdığı vurgulanırken, topraktaki organik maddenin bu kapasitenin temel belirleyicisi olduğu açıkça belirtiliyor. Bir sünger misali suyu bünyesinde tutan organik madde, aynı zamanda toprağın yapısını sağlamlaştırarak erozyona karşı direncini de güçlendiriyor.
Türkiye genelindeki tarım topraklarının yüzde 99’unda organik madde oranının yüzde 3’ün altında olduğu ifade edilirken, bu orandaki her yüzde 1’lik artışın, 1 dekar alanda yaklaşık 23 ton daha fazla suyun muhafaza edilmesini sağladığı bilgisi paylaşıldı.
Yeşil Gübreleme Yöntemi: Doğal Bir Çözüm
Projelerde uygulanan yeşil gübreleme metodu, toprağı beslemek amacıyla yetiştirilen bitkilerin çiçeklenme dönemlerinde toprağa karıştırılması ilkesine dayanıyor. Ezine’deki uygulamada, fiğ ve arpa karışımı örtü bitkilerinin zeytinliklere ekimi gerçekleştirildi. Bu özel bitkiler, köklerinde barındırdıkları bakteriler aracılığıyla havadaki azotu toprağa kazandırırken, toprağın derinliklerinden aldıkları besinleri de üst katmanlara taşıyor.
Bu yöntem, yalnızca toprağın verimliliğini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda hayvancılık için yem üretimine de katkıda bulunarak bitkisel ve hayvansal üretim arasında döngüsel bir yapının kurulmasına destek sağlıyor.
Ezine’de Örnek Uygulama ve Yaygınlaştırma Hedefi
Zeytin üretimi ile hayvancılığın bir arada yürütüldüğü Ezine’de, proje kapsamında 7 farklı köyde toplam 60 dekar alanda örnek bahçeler oluşturulduğu açıklandı. Bu pilot alanlarda gerçekleştirilen uygulamaların, düzenlenecek eğitimler ve “bahçe günleri” aracılığıyla üreticilere aktarılması ve yöntemin daha geniş kitlelere yaygınlaştırılması hedeflendiği vurgulandı.
Uzmanlardan İklim Krizine Karşı Çözüm Çağrısı
TEMA Vakfı Orman ve Kırsal Kalkınma Bölüm Başkanı Dr. Ferhat Taze, toprak sağlığını güçlendiren bu tür uygulamaların üreticilere doğrudan fayda sağladığını ve iklim krizine uyumlu tarımın artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu dile getirdi.
Basın bilgilendirmesinin ardından Cumhuriyet’in sorularını yanıtlayan TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, şu sözleri kaydetti: “Öncelikle bilgiyi yaymak ve farkındalık yaratmak çok önemli. Burada da aslına bakarsanız onu yapmaya çalışıyoruz. Etraftaki çiftçilerin de buna ilgi duyup, gelecek yıllarda onların da kendi bahçelerinde bu yeşil gübrelemeyi yapmasını önemsiyoruz. Çünkü iklim değişikliğiyle beraber gezegen başka bir safhaya geçti. Özellikle ülkemiz bu işten en negatif etkilenecek Akdeniz iklim kuşağının içinde yer alıyor. Her düşen suyun düştüğü yerde tutulması gerekiyor. Bunun için de organik maddenin yükseltilmesi lazım. Yani bütün yapmaya çalıştığımız aslında toprağın kendi sistemini çalıştırmak.”
Datassist Kurucu Ortağı Ayşe Nazmiye Uça ise projenin doğuşunu ve hedeflerini şu ifadelerle açıkladı: “‘Acaba ben Çanakkale için ne yapabilirim?’ diye düşündüm. TEMA Vakfı’na gidip ‘Acaba birlikte ne yapabiliriz?’ diye sordum ve bu yeşil gübreleme projesi başladı. Genelde güne kötü haberlerle uyanıyoruz. Aslında güzel şeyler de oluyor, insanımız güzel şeyler de yapıyor. Onun için ben de güzel bir şey yapayım istedim. Bu uzun soluklu bir proje, 3 yıl sürecek. 3 yıl boyunca çiftçinin burada bir vizyon kazanması ve kimyasal olmayan bir yolla hem hayvancılığa hem toprağın azot seviyesine ve su tutma seviyesine katkı sağlaması harika bir şey.”
