Hollanda’daki doğal gaz stoklarında kritik bir eşiğe gelindi. Gaz şebekesi işletmecisi Gasunie tarafından sunulan Ulusal Enerji Paneli (Nationaal Energie Dashboard) verilerine göre, ülkedeki gaz depolarının doluluk oranı yüzde 5,8’e düşerek son 10 yılın en alt seviyesini kaydetti. Kayıtların düzenli olarak tutulmaya başlandığı 2016 yılından bu yana mevcut durum, istatistiklerdeki en belirgin düşüşlerden biri olarak öne çıkıyor.
Ne Oldu ve Neden Düştü?
Kış mevsimi boyunca ısınma ihtiyacına bağlı olarak tüketimin zirve yapması, stokların hızlı bir şekilde erimesine yol açtı. Mevsimsel tüketimdeki bu artış, doluluk oranlarındaki sert düşüşün en temel sebebi olarak değerlendiriliyor. Havaların ısınmaya başlamasıyla birlikte, ilkbahar döneminde boşalan depoların yeniden takviye edilmesi planlanıyor.
Depolar Nerede Bulunuyor?
Ülkenin enerji arzını sağlayan gaz; Norg, Grijpskerk, Alkmaar, Bergermeer ve Zuidwending bölgelerinde yer alan yer altı tesislerinde muhafaza ediliyor. Hollanda’daki bu depoların doluluk oranı, an itibarıyla AB ülkeleri arasındaki en düşük seviye konumunda bulunuyor.
Avrupa Komisyonu Ne Zaman ve Nasıl Bir Çağrı Yaptı?
Geçen hafta Avrupa Komisyonu devreye girerek AB üyesi ülkelere önemli bir çağrıda bulundu. Komisyon, ülkelerden gaz depolama hedeflerini esnetmelerini ve azalan rezervleri aceleyle doldurmaktan kaçınmalarını istedi. Bu stratejik adımın, İran çevresindeki savaş ortamının tetiklediği artan enerji fiyatları karşısında arz-talep dengesini korumak amacıyla atıldığı belirtildi.
Hollanda şu an Avrupa’da en düşük gaz doluluğuna sahip olsa da, çarşamba sabahı Amsterdam referans gaz borsasında fiyatlar yüzde 6’lık bir düşüş yaşadı ve megavatsaat başına yaklaşık 51 euro seviyesine kadar geriledi.
Süreci Kim Yönetiyor ve Gasunie Ne Diyor?
Tüm bu tabloya rağmen süreci yakından takip eden Gasunie yetkilileri endişeli olmadıklarını dile getiriyor. Kurum sözcüsü, depolarda kalan gazın önümüzdeki kış mevsimi için bir “tasarruf rezervi” görevi gördüğünü aktardı. Kış döneminin büyük ölçüde geride kaldığını ve dolum sezonunun yaklaştığını hatırlatan sözcü, oranların bir süre daha düşmeye devam edebileceğini ifade etti.
Gasunie’nin bildirdiğine göre gaz akışları şu an oldukça istikrarlı bir şekilde sürüyor. Boru hatlarından gelen akış kesintisiz devam ederken, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) terminallerinde de herhangi bir problem yaşanmıyor. Son günlerde Gate Terminal’e ABD’den gelen gaz yüklü dev tankerler de dâhil olmak üzere pek çok gemi ulaştı. Buraya gelen gazın yalnızca Hollanda’nın değil, komşu ülkelerin de kullanımına sunulacağı ve mevcut arzın yeterli olduğu açıklandı.
Geçmiş Verilerle Mevcut Durumun Karşılaştırması
Güncel veriler, geçmişteki kayıtlarla kıyaslandığında aradaki ciddi farkı ortaya koyuyor.
| Dönem / Tarih | Doluluk Oranı | Durum Özeti |
|---|---|---|
| Güncel Veri | %5,8 | Son 10 yılın en dip noktası |
| 30 Mart 2018 | %6,19 | Bir önceki kaydedilen en düşük seviye |
| 25 Mart (2016 – 2025 Arası) | Yaklaşık üçte bir | Geçmiş yılların genel ortalaması |
Uzmanlardan ve Kurumlardan Kritik Uyarılar
Bağımsız enerji uzmanları, mevcut doluluk seviyesinin yeterli olmadığı yönünde aylardır uyarılarda bulunuyor. Benzer şekilde Gasunie de mart ayı ortasında hükümete başvurarak stratejik bir acil gaz rezervi kurulmasını talep etmişti.
Kurum yetkililerine göre Hollanda; olağan soğuk kış aylarına veya kısa süreli tedarik kesintilerine karşı donanımlı durumda. Fakat olası uzun süreli ve geniş çaplı bir gaz krizine karşı mevcut hazırlıkların yetersiz kaldığı kabul ediliyor. Hollanda’nın yasal mevzuatları çerçevesinde depoların eylül sonuna kadar büyük oranda doldurulması şart koşuluyor. Uzmanlar ise yüksek seyreden gaz fiyatları göz önüne alındığında, bu zorunluluğun yerine getirilmesinin oldukça maliyetli olacağına dikkat çekiyor.
