Tanınmış iktisatçı Mahfi Eğilmez, finans piyasalarında son zamanlarda gözlemlenen çalkantıları kaleme aldığı “Trump’ın Manipülasyon Çabaları” başlıklı makalesinde mercek altına aldı. Eğilmez, bu analizinde piyasaların sadece ekonomik verilerle değil, aynı zamanda siyasi figürlerin söylemleriyle de nasıl etkilendiğini gözler önüne seriyor.
Eğilmez, sermaye piyasalarındaki iniş çıkışların sadece ekonomik göstergelerle açıklanamayacağını, siyasi aktörlerin beyanatlarının da fiyat oluşumlarında kritik bir rol oynadığını kaydetti. Bilhassa eski ABD Başkanı Donald Trump’ın demeçlerinin, piyasalarda ciddi volatiliteye ve yatırımcı güveninde aşınmaya yol açtığını dile getirdi.
İktisatçı Eğilmez’e göre, finansal sistemde gerçekleşen veriler kadar piyasa beklentileri de belirleyici bir konuma sahip. Hatta sosyal medya üzerinden yapılan açıklamaların bile küresel çapta varlık fiyatlarını değiştirebildiğini vurgulayan Eğilmez, Trump’ın görevde olduğu dönemdeki paylaşımların döviz, borsa ve emtia piyasalarında beklenmedik ve hızlı hareketlenmelere sebep olduğunu anımsattı.
Piyasaları Etkileyen Beklentiler ve Siyasi Faktörler
Petrol fiyatlarındaki artışın, enflasyon beklentilerini yükselterek merkez bankalarının faiz oranlarını artıracağı yönündeki öngörüleri kuvvetlendirdiği belirtildi. Bu dönemde, yatırımcıların altın ve diğer kıymetli metallerden çıkarak, tahvil gibi faiz kazandıran enstrümanlara yöneldiği gözlemlendi. Bu eğilimin bir sonucu olarak altın ve borsalar değer kaybederken, tahvil faizlerinde ise belirgin bir yükseliş meydana geldi.
Ayrıca, yükselen petrol fiyatlarının NATO ülkeleri arasında da eleştirel seslere yol açtığı ve Trump’ın hem uluslararası arenada hem de ABD içinde yoğun eleştirilerle yüzleştiği, kamuoyu desteğinin de azaldığı kaydedildi.
Trump’ın İran Açıklamaları ve Piyasa Tepkisi
Eğilmez, Trump’ın İran ile müzakerelerin devam ettiği ve bir anlaşmaya varılmasının yakın olduğu yönündeki beyanatlarının piyasaları derinden etkilediğini ifade etti. Bu tür açıklamalar, enerji arzına dair beklentileri değiştirerek petrol fiyatlarında bir gerilemeye neden olurken, bu durum altın ve borsa piyasalarında ise bir iyileşme eğilimine yol açtı.
Çelişkili Mesajların Yarattığı Belirsizlik
Ancak kısa bir zaman sonra İran’ın bu söz konusu açıklamaları tekzip etmesi, piyasalarda ciddi bir güven problemini gün yüzüne çıkardı. Bu çelişkili beyanatların belirsizliği körüklediği ve başlangıçta oluşan fiyat hareketlerinin aksi yönde ilerleyerek piyasa oynaklığını daha da artırdığı belirtildi.
İktisatçı Eğilmez, uluslararası ilişkilerde tarafların zaman zaman müzakere kapasitelerini artırmak adına gerçekte sahip olduklarından daha kuvvetli bir imaj sergileyebildiğini dile getirdi. Ne var ki, Trump’ın açıklamalarının geçmişteki tutumlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, piyasalarda manipülasyon izlenimini pekiştirdiğine dikkatleri çekti.
Piyasalarda Güven Kaybı ve Uzun Vadeli Etkileri
Gerçekleşmemiş beklentilerin piyasalarda fiyatlanıp ardından geri çekilmesinin sadece oynaklık yaratmakla kalmayıp, aynı zamanda güven kaybına da yol açtığını önemle belirten Eğilmez, Trump’ın küresel piyasalar üzerindeki etkisinin yadsınamaz bir gerçek olduğunu ifade etti.
Bu etkinin manipülatif bir tarzda kullanılmasının, uzun vadede piyasa oyuncularının benzeri açıklamaları daha ihtiyatlı bir şekilde fiyatlamasına neden olacağı ifade edilirken, bu tür gerçeği yansıtmayan beyanatların piyasa güveninde kalıcı hasarlar yaratabileceği de vurgulandı.
