Aydın’ın hayvan pazarlarında Kurban Bayramı öncesi hareketlilik başlarken, küçükbaş hayvanların 16 bin ila 35 bin lira arasında değişen fiyatları hem üreticileri hem de alıcıları zor durumda bırakıyor. Vatandaşlar, özellikle emeklilerin bu yıl kurban kesmesinin mevcut ekonomik koşullarda neredeyse imkansız olduğunu dile getirirken, besiciler ise artan maliyetler nedeniyle ciddi bir yük altında olduklarını ve emeklerinin karşılığını almakta zorlandıklarını belirtiyor.
Kurbanlık Fiyatları ve Pazarın Genel Durumu
Aydın’daki hayvan pazarlarında kurbanlık alışverişi hız kazanırken, küçükbaş hayvan fiyatlarının 16 bin liradan başlayıp 35 bin liraya kadar yükselmesi, hem hayvan yetiştiricilerini hem de kurban ibadetini yerine getirmek isteyen vatandaşları derin bir çıkmaza soktu. Tüketiciler, mevcut fiyatları oldukça yüksek bulurken, özellikle emeklilerin bu piyasa koşullarında kurban kesmesinin neredeyse imkansız hale geldiğini vurguluyor. Hayvan sahipleri ise yüksek maliyetlerin altında ezildiklerini ve harcadıkları emeğin karşılığını almakta güçlük çektiklerini ifade ediyor.
Üreticilerin Farklı Bakış Açıları ve Sıkıntıları
Pazarda faaliyet gösteren bir üretici, fiyatların aslında normal seviyelerde olduğunu savunarak şunları söyledi: “Fiyatlar normal. Bu aralar fiyatlarda biraz hareket var. Kuzuların fiyat aralığı 16 bin 500 – 18 bin lira civarda. Çeşitlilik fazla olduğu için 16 bin liraya, 20 bin liraya, 25 bin liraya da kurbanlık var. Yetiştirme koşulları zorlu. Yem paraları, maliyetler bunlar hep masraflı. Hastalık, ilaç derken biz ancak bu şekilde satarsak kurtulacağız. Emekli başka bir yan geliri yoksa kesemez. Yan gelirinin olması lazım, diğer türlü kesemez.”
Başka bir hayvan satıcısı ise mevcut fiyatların makul olduğunu dile getirerek, “Fiyatlar şu anda normal. 15 bin ile 23 bin TL arası değişiyor. Beslemeye durumu olan, imkanı olan şimdiden alıyor. Durumu olmayan, imkânı olmayan bayramda alır. Kurban 15 bin lirayı da bulur, 17 bin lirayı bulur. Emekli kurbanlık kesebilir” şeklinde konuştu.
Ancak bir küçükbaş hayvan üreticisi, pazarın durgunluğundan yakınarak, “Pazarda bekliyoruz, alışverişin pek hayrı yok. Millette para yok. Dört koyun satın almak istiyorlar, ‘yarısını haftaya verelim’ diyorlar, satamıyoruz. Bekliyoruz bakalım hayırlısından. Maliyetler ağır ağır. Mazot pahalı. Buraya bir gelmek bize 3-4 bin liraya patlıyor. Hiç olmaz. Mazot yüksekliği bize yansıyorsa her tarafa yansıyor. Hayvan onun yanında ucuz. Ama yapacak bir şey yok. Mücadeleye devam” ifadesini kullandı.
Bir diğer hayvan satıcısı da hayvancılıktan duyduğu memnuniyetsizliği şu sözlerle dile getirdi: “Hayvancılıktan memnun değiliz. Yem pahalı. Yem ucuzlayacak, enflasyon düşecek aşağıya ondan sonra biz hayvancılık yapacağız, çiftçi olacağız. Kuzu kurbanlık 15-16 bin lira. Ama 13 bin lira istiyor adam, 10 bin lira veriyor. Kurtarmıyor. Yem bu olmuş 1000 lira, nasıl kurtaracak? Mazot olmuş 80 lira. Milletin hali bizden zor. Geçinmesi zor. 25-30 bin lira dediğimde adam almıyor. Zaten üretemiyoruz, üretici de bitik.”
Piyasanın kötüye gittiğini belirten başka bir üretici ve kurban satıcısı ise, “Kurbanlık fiyatları piyasaya bakılırsa kötü bir durumda gidiyor. Bu savaşlardan dolayı ekonomi biraz daha kötüye gitti. Vatandaşın şu anda alım durumu zayıf. Maliyetler yüksek olduğundan fiyatlar yüksek geliyor. Ortalama bugün 45-50 kiloluk kuzu 20-25 bin lira arası şu andaki piyasası. Kurbana kadar 30-35 bin’i bulacak. Çünkü yem pahalı, saman pahalı, bugünkü piyasalar bunu gösteriyor. Emekliler, ‘bu ay şu kadarını verelim, öteki ay bu kadarını verelim’ diyor. Biraz zor, keser de kurban adında değil de kan akıtmak amaçlı, ufak bir kuzu keserse öyle olur. Öbür türlü bütçesi yetmeyecek, çünkü maaşı bir kuzuya yetmiyor. Şu anda maaşı kurtarmıyor” dedi.
Kendisi de emekli olan bir üretici ve kurban satıcısı, durumu oldukça çarpıcı ifadelerle özetledi: “Satış yok, piyasa yok. Aldığımız paraya gitmiyor. 17 bin- 20 bin civarda. Biz buraya getirip kaça satacağız? 18 bin diyoruz, adam geri gidiyor. ‘Pahalı’ diyor. Çuval yem olmuş 1000 lira, bu mal bakılmaz ki. Bir kurban zaten 25-30 binden aşağı değil bu sene. 20 bin lira ile emekli çocuğa mı bakacak? Emekli kiramı ödeyecek, ne yapacak? Zor keser. Ben de emekliyim. 7 tane nüfusum var mesela, bazen maaş alıyorum, borçlu çıkıyorum bankadan. Geçen dönem maaşımı aldım, Ziraat Bankası’nda çıktım, 50 lira cebimde para kaldı. Nasıl idare edeceğiz? Artık hayat durdu. Vatandaş bitti. Öyle olmaz.”
Vatandaşın Gözünden Kurbanlık Fiyatları
Hayvan pazarını gezmekte olan bir vatandaş ise durumu şu sözlerle değerlendirdi: “Fiyatlar şu an çok uçuk. Sonucu nasıl olacak bilmiyorum. Yem fiyatları çok yüksek olduğu için bir şey diyemiyoruz. Henüz bir şey alamadık” şeklinde konuştu.
Koyun Keçi Birlik Başkanı’ndan Çözüm Çağrısı
Koyun Keçi Birlik Başkanı Burak Demir, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları ifade etti: “Şu anda celepler arasında alım satım oluyor, kurbana 2 ay kaldığı için. Evde besleyenler zaten alabiliyor. Bu sene kurban pazarının biraz yüksek olacağı düşünülüyor. 15-20 bin liradan tutun 30 bin liraya, 50 bin liraya kadar hayvan var. Herkes kurban keser, yılda bir kere oluyor zaten. Maliyetler üreticimizin kanayan bir yarası aslında. Yem maliyetleri, saman 10 liraydı, şu an belki 12 liraya çıktı. Yonca maliyetleri. Mazotun zaten yüksek oluşu her şeyi etkiliyor. Emekli de kesemezse herkesin hayvanı elinde kalır, öyle söyleyelim. İkramiye ile beraber kurban keser diye düşünüyoruz. Herkes dertli, herkes kendince de haklı. Üreten de haklı, tüketen de haklı. İnşallah orta yol bulunur. Hem üreticiyi üzmeden hem de tüketiciyi üzmeden güzel bir yıl, güzel bir sezon olur inşallah.”
