Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden 3 yıldan fazla bir zaman geçmesine rağmen, Hatay’ın Antakya ilçesindeki Kışla Saray Mahallesi’nde yer alan ve en az 35 cana mal olduğu ifade edilen Rana Apartmanı’na ilişkin iddianamenin hala tamamlanmadığı ortaya çıktı.
Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Rana Apartmanı hakkında başlattığı soruşturmada, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden 7 akademisyen tarafından hazırlanan ilk bilirkişi raporunda dikkat çeken bir ifade yer aldı. Raporda, “Tarafımıza gönderilen belge ve bilgiler üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, deprem nedeniyle yıkılan binanın mevcut durumuna göre sorumlu olabilecek kişi ve/veya birimler, bilirkişi heyetimiz tarafından ilişkilendirilememiştir” denildi.
Bu gelişme üzerine Başsavcılık, yeni bir rapor tanzim edilmesi amacıyla aralarında bir inşaat mühendisi, bir yüksek jeoloji mühendisi ve bir yüksek mimarın da bulunduğu toplam 3 uzmanı bilirkişi heyeti olarak atadı.
Sorumlular Ortaya Çıktı: İkinci Bilirkişi Raporu
Soruşturma dosyasına eklenen ikinci bilirkişi raporu, binanın çöküşünde rol oynayan asli kusurluları belirledi. Rapora göre, yapının statik müellifi Hasan Ali Acar, fenni mesul Atilla Ezer ve ilgili belediyenin yapı kontrol birimi ‘asli kusurlu’ bulunurken, yapı sahibinin herhangi bir kusuru olmadığı saptandı.
Yapısal Hatalar ve Yönetmelik İhlalleri
Bilirkişi heyetinin hazırladığı raporda, binanın Statik Kolon Aplikasyon Projesi’nin tadilat kısmında tasarlanan kolonların dar kenarlarının 20 cm olarak belirlendiği, bu durumun ise 1968 ve 1975 yıllarına ait Türk Deprem Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu özellikle belirtildi. Ayrıca, yapının statik projesinde öngörülen etriye aralığı ile sıklaştırma düzeninin olay yeri incelemesinden elde edilen verilerle örtüşmediği ve inşaat aşamasında donatı detaylandırmasının yanlış ve eksik yapıldığı tespit edildi.
“Ruhsat Dosyasındaki Rapor Eksiklikleri Belirtmesine Rağmen, Gerekli İdari İşlemler Yapılmamıştır”
Raporun sonraki bölümlerinde ise, “Yapının taşıyıcı elemanlarının sarılma bölgelerinde uygun düzende etriye uygulaması yapılmadığı, betonda agrega boyutu düzensiz olduğu, çiroz kullanılmadığı, etriye kanca açılarının 90 derece uygulandığı üzere yapının gerekli mukavemeti sağlayamayarak çöktüğü değerlendirilmektedir” ifadelerine yer verildi.
Belediyenin Asli Kusuru Vurgulandı
Bilirkişi raporu, ilgili belediye tarafından ruhsatlandırılan yapıya ek olarak bir tadilat projesi hazırlandığını ortaya koydu. Bu projelerde, kolonların dar kenar boyutlarının yönetmeliklere aykırı şekilde belirlendiği saptandı. Ayrıca, projenin bu haliyle onaylandığı ve 7 Ocak 1980’de ruhsat dosyasına giren bir raporda belirtilen eksikliklere karşın, gerekli idari işlemlerin gerçekleştirilmediği ve inşaatın durdurulmadığı ifade edilerek, belediyenin de asli kusurlu olduğu kayda geçirildi.
Başsavcılık, binanın statik proje müellifi Hasan Ali Acar ile fenni mesul Atilla Ezer’in ifadelerinin alınması yönünde karar almasına karşın, emniyet kaynaklarından gelen bilgiye göre Atilla Ezer’in 2011 yılında yaşamını yitirdiği, Hasan Ali Acar’ın ise hayatta olduğu bildirildi.
Şüpheliden Ret: Hasan Ali Acar Savunması
Hakkında şüpheli sıfatıyla işlem yapılan emekli inşaat mühendisi Hasan Ali Acar, soruşturma kapsamındaki Rana Apartmanı ile ilgili suçlamaları kabul etmedi.
Acar, verdiği ifadede şu sözleri kaydetti: “Rana Apartmanı’nı hatırlamıyorum. Soruşturma dosyasında adı geçen şahısları tanımıyorum ve hiç Hatay’da ikamet etmedim. Soruşturmaya konu binanın statik projesini ben çizmedim. Evraklarda ismimin görünmesi ne şekildedir bilmiyorum. Soruşturma dosyasında imzamın atılı bulunduğu kısmı göremedim; evraklar UYAP’a taranırsa inceleme yapıp ayrıntılı beyan sunacağız. Bilirkişi raporunda aleyhime olan hususları kabul etmiyorum. Bilirkişi incelemesi 1975 yönetmeliği kapsamında eksik incelenmiştir. Bu konuya ilişkin de detaylı savunmalarımızı avukatım vasıtasıyla yapacağız. Üzerime atılı suçlamaları kabul etmiyorum.”
Hatay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, ileri dönemde soruşturmayı neticelendirerek iddianameyi tanzim etmesi bekleniyor.
Adalet Arayışındaki Gecikmeler: Avukat Eren Can’dan Tepki
Rana Apartmanı faciasında anne ve babasını yitiren avukat Eren Can, depremin üzerinden 3 yıl 1 ay geçtikten sonra, soruşturma sürecine ikinci bilirkişi raporunun yeni dahil olduğunu ve şüpheli tespiti ile ifadesinin alındığını dile getirdi. Can, bu duruma tepki göstererek, “Aslında bu durum bile deprem davalarındaki adaletsizliğin bir örneği olarak gösterilebilir. 3 yıl 1 ay sonra hâlâ iddianamesi düzenlenmemiş. Sadece kendi dosyam değil; hâlâ iddianamesi hazırlanmamış başka dosyalar da var” şeklinde konuştu.
Kamu görevlilerine yönelik soruşturma süreçlerinin yavaş ilerlediğine dikkat çeken avukat Can, sözlerine şöyle devam etti: “Rana Apartmanı bilirkişi raporunda Antakya Belediyesi’nin sorumluluğu tespit ediliyor. Ancak şimdi soruşturma izni talep edilecek. 3 yıl 1 ay sonra hâlâ soruşturma izni talep edilecek gibi hukuk garabetleriyle boğuşarak adalete erişmeye çalışıyoruz. Hem hukukçu hem de ailesini kaybeden biri olarak neden adalet arıyoruz? Çünkü aslında bizim acımızı azaltacak hiçbir şey yok. Elimizde sadece bir adalet duygusu arayışı var. Buna erişirsek belki biraz acımız azalır diye düşünüyoruz. Bunun için mücadele ediyoruz. Bunun için bir aradayız.”
