Dünyayı saran savaş ortamının tetiklediği küresel muğlaklık, Türkiye’deki hazırgiyim sektörünün tüm hesaplarını altüst etti. Sektör temsilcileri, artan maliyetler ve lojistik ağlarındaki sıkıntılar nedeniyle geleceğe yönelik kaygılarını dile getiriyor. Tüketicilerin harcamalarını kısmaya başlamasıyla birlikte, sektörde ciddi bir daralma ve işgücü kaybı riski baş gösteriyor.
Hazırgiyim Sektöründe Endişe Veren Tablo
TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sektör Meclis Başkanı Şeref Fayat, petrol bazlı hammaddelerin fiyatlarında ortalama yüzde 50’lik bir yükseliş yaşandığını ifade etti. Bu artışın sektöre gerçek zararının, yaklaşık üç ay sonra sipariş miktarlarında net bir şekilde görüleceğini belirten Fayat, tüketicilerin harcamalarını şimdiden yavaşlattığını vurguladı. Fayat, mevcut gidişatın sürmesi halinde en kötü senaryonun gerçekleşebileceği konusunda uyararak şunları kaydetti: “Bu tablo sürerse yüzde 10 daralma ve 100 bin kişilik istihdam kaybı gibi en kötü senaryoyla karşılaşabiliriz.”
İyileşme Umutları Askıya Alındı ve Parite Etkisi
Yılın ikinci yarısı için beklenen iyileşme beklentilerinin tamamen ortadan kalktığını belirten Şeref Fayat, 2025 yılı ihracat verilerinde sektörün “toparlanmış gibi göründüğünü” ancak bu durumun ardında yatan asıl nedenin yüzde 8’lik bir parite etkisi olduğunu dile getirdi. Fayat, pariteye ilişkin durumu şu sözlerle açıkladı: “Savaşla birlikte paritede dolar lehine yüzde 5’lik bir kayma yaşandı. Bu da bizi hammadde maliyeti artan ama ihracatta geliri artmayan bir duruma düşürdü.” Sektörün içinde bulunduğu zorlu koşullar karşısında hükümetin atabileceği adımlara da dikkat çeken Fayat, işsizlik fonu üzerinden sanayicilere 3 bin 500 TL asgari ücret desteği sağlayan finansman programının acilen devreye alınması çağrısında bulundu.
Lojistik Koridorlarında “Hürmüz” Buhranı
Hazırgiyim sektöründeki küçülme riskine paralel olarak, lojistik koridorlarında yaşanan “Hürmüz” krizi de uluslararası ticareti olumsuz etkiliyor. Hürmüz Boğazı’na alternatif güzergahlar olarak Ümit Burnu, Kalkınma Yolu ve özellikle Orta Koridor seçenekleri öne çıkarken, UTİKAD Başkanı Bilgehan Engin, ABD-İran arasındaki gerilimin dünya ticaretinin yüzde 90’ının gerçekleştiği deniz yolu rotalarında Süveyş Krizi’nden çok daha derin bir belirsizliğe yol açtığının altını çizdi.
Orta Koridor: Fırsatlar ve Zorluklar
Engin, Orta Koridor’a olan talepteki erken göstergelerin kademeli bir artış eğilimine işaret ettiğini belirtti. Ancak, tedarik zincirindeki gecikmeler ve operasyonel karmaşıklık gibi sorunların henüz tam olarak aşılamadığına dikkat çekti. Engin, krizin yol açtığı diğer önemli sorunları vurgulayarak şunları dile getirdi: “Kriz, sigorta maliyetlerinin aşırı yükselmesine ve hatta sigorta sisteminin tamamen ortadan kalkma riskine yol açmakta. Alternatif yollarda altyapı eksiklikleri hızla tamamlanmalı ve artan sigorta/navlun maliyetleri yönetilmeli ki üzerimizdeki baskı azalsın.” Bu tespitler, lojistik sektörünün de belirsiz bir gelecekle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
